Jika ditanya siapa pemilik sesebuah syarikat, kebanyakan orang akan memberikan jawapan yang sama.
Lihat sahaja nama pemegang saham.
Lihat sahaja rekod syarikat.
Lihat sahaja siapa yang tercatat dalam dokumen rasmi.
Namun dalam dunia korporat moden, jawapan tersebut tidak semestinya lengkap.
Seseorang boleh memegang saham bagi pihak orang lain.
Seseorang boleh mempunyai pengaruh yang besar terhadap sesebuah syarikat walaupun namanya tidak muncul sebagai pemegang saham utama.
Seseorang juga boleh menikmati manfaat ekonomi daripada sesebuah syarikat tanpa kelihatan dalam struktur pemilikan yang dipaparkan kepada umum.
Atas sebab itu, pengawal selia di seluruh dunia semakin memberi perhatian kepada satu persoalan yang berbeza:
siapakah individu yang sebenarnya memiliki atau mengawal sesebuah syarikat?
Daripada Pemegang Saham Kepada Beneficial Ownership
Secara tradisional, fokus undang-undang korporat banyak tertumpu kepada pemegang saham berdaftar dan pengarah syarikat.
Namun perkembangan global dalam bidang tadbir urus korporat, pencegahan pengubahan wang haram dan ketelusan pemilikan telah mengubah pendekatan tersebut.
Hari ini, perhatian bukan lagi tertumpu semata-mata kepada siapa yang memegang saham.
Perhatian turut diberikan kepada siapa yang mempunyai kawalan sebenar atau menikmati manfaat sebenar daripada struktur tersebut.
Konsep inilah yang dikenali sebagai beneficial ownership.
Perkembangan Kerangka Beneficial Ownership Di Malaysia
Malaysia turut bergerak seiring dengan perkembangan antarabangsa dalam bidang ini.
Melalui Akta Syarikat 2016 serta keperluan pelaporan dan garis panduan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM), syarikat dikehendaki mengambil langkah tertentu untuk mengenal pasti dan merekodkan individu yang mempunyai kepentingan pemilikan atau kawalan sebenar terhadap syarikat.
Matlamatnya bukan untuk menyukarkan urusan perniagaan.
Sebaliknya, ia bertujuan meningkatkan ketelusan korporat dan memastikan struktur pemilikan syarikat dapat dikenal pasti dengan lebih jelas apabila diperlukan.
Mengapa Perkara Ini Penting Kepada Pemilik Syarikat?
Ramai pemilik perniagaan menganggap isu beneficial ownership hanya relevan kepada syarikat besar atau kumpulan korporat multinasional.
Hakikatnya, prinsip yang sama boleh memberi kesan kepada syarikat persendirian, syarikat keluarga dan syarikat yang menggunakan struktur pemilikan yang lebih kompleks.
Sebagai contoh, jika saham dipegang oleh seseorang bagi pihak pihak lain, persoalan mengenai pemilik manfaat sebenar mungkin timbul dalam pelbagai keadaan seperti:
-
pertikaian pemilikan saham;
-
proses audit dan pematuhan;
-
transaksi korporat;
-
kematian pemegang saham; atau
-
siasatan oleh pihak berkuasa.
Dalam keadaan tersebut, struktur yang tidak jelas boleh menimbulkan risiko yang tidak dijangka.
Ketelusan Kini Menjadi Sebahagian Daripada Tadbir Urus Korporat
Suatu ketika dahulu, struktur pemilikan yang berlapis-lapis sering dianggap sebagai perkara biasa dalam dunia perniagaan.
Namun landskap semasa semakin menekankan ketelusan.
Trend ini bukan hanya berlaku di Malaysia, malah menjadi sebahagian daripada piawaian yang diterima secara meluas dalam banyak bidang kuasa.
Atas sebab itu, pemilik syarikat perlu memahami bahawa isu beneficial ownership bukan lagi sekadar konsep teori.
Ia kini menjadi sebahagian daripada kerangka pematuhan korporat moden.
Apa Maksudnya Kepada Struktur Yang Digunakan Hari Ini?
Perubahan ini tidak bermaksud penggunaan nominee atau struktur pemilikan tertentu menjadi tidak sah.
Namun ia menunjukkan bahawa struktur sedemikian perlu difahami, direkodkan dan didokumentasikan dengan lebih teliti berbanding dahulu.
Dalam banyak keadaan, risiko terbesar bukanlah pada struktur yang digunakan.
Risiko sebenar muncul apabila pihak-pihak menganggap bahawa pemilikan sebenar akan sentiasa difahami oleh semua orang tanpa perlu direkodkan dengan jelas.
Apabila timbul pertikaian atau semakan oleh pihak berkuasa, persoalannya bukan lagi siapa yang mendakwa mempunyai kawalan.
Persoalannya ialah sama ada kawalan dan pemilikan tersebut boleh dikenal pasti serta dibuktikan melalui rekod yang sesuai.
Lebih 7 tahun pengalaman dalam bidang perancangan kewangan dan lebih 5 tahun khusus dalam pewarisan harta Islam.
Latar belakang pendidikan sarjana muda dari sebuah universiti terkemuka di USA dan sarjana dari universiti tempatan.
